Theo lịch sử, thời nhà Nguyễn, thành cổ Bắc Ninh là trung tâm bộ máy cai quản hành chính hai tỉnh Bắc Ninh – Thái Nguyên. Thời Pháp thuộc, xác định rõ vị trí tầm quan trọng của tòa thành này, ngày 16/5/1925, toàn quyền Đông Dương ký quyết định xếp hạng di tích thành Bắc Ninh là công trình kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu. Tháng 8/1945, nhân dân Bắc Ninh bao vây quân Nhật trong thành, thực hiện cuộc khởi nghĩa giành chính quyền, ép Nhật phải trả lại thành.